Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r.

Tekst Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r.

Bardzo wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, że wszystkie rodzime gatunki płazów i gadów w Polsce podlegają ochronie prawnej.

Zgodnie z par. 6 tego rozporządzenia, płazów i gadów nie tylko nie można zabijać, ale także niepokoić, niszczyć ich schronień oraz siedlisk. Zwierzęta te nie mogą być także przedmiotem handlu, darowizny i wymiany (par. 6 ust 9). Nie można ich także bez uzyskania odpowiedniej zgody GDOŚ przenosić w inne miejsca (par 6 ust 13). Teoretycznie wszelką zauważoną działalność naruszającą paragrafy niniejszego rozporządzenia należy niezwłocznie zgłaszać policji, która powinna podjąć natychmiastową interwencję. W praktyce takie zgłoszenia często są ignorowane lub bagatelizowane przez organy ścigania. Zabijanie zwierząt podlegających ochronie i niszczenie ich siedlisk jest przestępstwem ściganym z urzędu. Można więc składać także zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia (lub podejrzeniu zamiaru popełnienia) przestępstwa do prokuratury. W praktyce lepiej żeby zawiadomienie takie składała organizacja społeczna o odpowiednim statucie lub celu regulaminowym, tak alby mogła być stroną w postępowaniu (traktowana jest wtedy jako „pokrzywdzony”). Trzeba pamiętać o odpowiedzialności karnej za składanie nieuzasadnionych zawiadomień, dlatego powinny mieć one odpowiednią formę stylistyczną. Jeśli nie jesteśmy na 200% pewni kto popełnił dany czyn, lepiej nie wymieniać go z nazwiska czy nazwy.

Podstawą prawną do egzekwowania odpowiedzialności za działania przeciw środowisku jest art. w art. 127 ustawy o ochronie przyrody:

„Kto umyślnie:

1) narusza zakazy obowiązujące w:

a) parkach narodowych,
b) rezerwatach przyrody,
c) parkach krajobrazowych,
d) obszarach chronionego krajobrazu,
e) obszarach Natura 2000,

2) narusza zakazy obowiązujące w stosunku do:

a) pomników przyrody,
b) stanowisk dokumentacyjnych,
c) użytków ekologicznych,
d) zespołów przyrodniczo-krajobrazowych,
e) roślin, zwierząt lub grzybów objętych ochroną gatunkową,
[.....]

— podlega karze aresztu albo grzywny.”

Gatunki strefowe

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną wyznaczyło gatunki gadów szczególnie zagrożone w Polsce, dla których Regionalny Dyrektor ochrony Środowiska zobowiązany jest wyznaczyć specjalne strefy ochrony.

wąż Eskulapa - strefa całoroczna 200 m od miejsca rozrodu i regularnego przebywania, a w okresie 1.04-30.09 - 500 m od miejsca rozrodu i regularnego przebywania

gniewosz plamisty - strefa całoroczna 100 m od miejsca rozrodu i regularnego przebywania, a w okresie 1.03-31.10 - 500 m od miejsca rozrodu i regularnego przebywania

żółw błotny - strefa całoroczna 200 m od miejsca rozrodu i regularnego przebywania , a w okresie 1.03-30.09 - 500 m od miejsca rozrodu i regularnego przebywania.

Jeśli więc mamy udokumentowane stwierdzenie występowania jednego z tych gatunków należy złożyć wniosek do RDOŚ właściwego dla danego województwa, o utworzenie strefy ochrony.

Ustawa „szkodowa”

Dnia 13 kwietnia 2007 r. weszła w życie nowa ustawa „o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie”. Dała ona zupełnie nowe możliwości – można występować do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska o nakaz kompensacji szkód wyrządzonych w środowisku. Jeśli np. wycięto drzewa nad stawem – można wystąpić o ich ponowne nasadzenie. Warunkiem jest powstanie szkody po 13 kwietnia 2007.